SAVOL:Mening bir do‘stim bedavo kasaliga chalingan. Unga hamma narsa Allohdan, Alloh shifo bersa sog‘ayishi haqida ko‘p aytdim. Lekin uning umidi tobora yo‘qolib boryapti. Nima deb nasihat qilay?
JAVOB: Bismillahir Rohmanir Rohim. Kasalning ko‘nglini ko‘tarish sunnat amaldir. Siz bemorga taskin va tasalli berishda davom eting. Albatta sog‘ayib ketishi va Alloh xohlasa hali ko‘p yashashi haqida gapirib ko‘nglini ko‘taring. Rasuli akram alayhissalom shunday marhamat qilganlar:
إذا دَخَلْتُمْ عَلَى الْمَرِيض فَنَفِّسُوا لَهُ فِي أَجَلِه فَإِنَّ ذَلِكَ لايَرُدُّ شَيْئًا وَيُطَيِّب نَفْسَهُ
“Bemor huzuriga kirganingizda uning ajali haqida tasalli bering. Bu albatta qazoni qaytarmaydi, lekin uning ko‘nglini xush qiladi” (Imom Termiziy rivoyati).
Ushbu hadisdagi “Uning ajali haqida tasalli bering” degani bemorga umri inshoalloh uzun bo‘lishi, hali ko‘p yashashi va bu darddan albatta forig‘ bo‘lib, tuzalib ketishi haqida ta’kidlab, ko‘nglini ko‘taring, degan ma’nolarni anglatadi.
Shuningdek, bemorga ko‘rgan zahmatlari gunohlari uchun kafforat bo‘lishini ham eslatish marg‘ub amal sanaladi. Imom Buxoriy rivoyat qilishlaricha, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bemor ziyorat qilsalar: “لابأس، طهور إن شاءالله” “Laa ba’s, tohur inshoalloh”, ya’ni “Zarari yo‘q (tuzalib ketasiz), inshoalloh, bu kasallik tufayli gunohlaringiz yuviladi”,– deb aytardilar.
Shu bilan birga, bemor do‘stingiz Alloh taolodan yaxshi gumonda bo‘lishiga, undan tuzalib ketishini so‘rab duo qilishi kerakligini ayting. Alloh taolo bandasiga bergan har qanday kasallik yoki musibat behikmat bo‘lmasligi, agar sabr qilsa, banda juda katta ajrlarga ega bo‘lishini aytib, uning imonini mustahkamlang. Bu borada quyidagi hadisi sharifni ham eslatib o‘tish foydadan xoliy emas:
عَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: يَوَدُّ أَهْلُ الْعَافِيَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِينَ يُعْطَى أَهْلُ الْبَلَاءِ الثَّوَابَ لَوْ أَنَّ جُلُودَهُمْ كَانَتْ قُرِضَتْ فِي الدُّنْيَا بِالْمَقَارِيضِ. رَوَى التِّرْمِذِيُّ هَذِهِ السَّبْعَةَ.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat kuni musibat ahliga savob berilgan paytda ofiyat ahli dunyoda terilari qaychi bilan qiyilgan bo‘lishini orzu qiladilar”, dedilar (Imom Termiziy rivoyatlari). Vallohu a’lam.
إذا دَخَلْتُمْ عَلَى الْمَرِيض فَنَفِّسُوا لَهُ فِي أَجَلِه فَإِنَّ ذَلِكَ لايَرُدُّ شَيْئًا وَيُطَيِّب نَفْسَهُ
“Bemor huzuriga kirganingizda uning ajali haqida tasalli bering. Bu albatta qazoni qaytarmaydi, lekin uning ko‘nglini xush qiladi” (Imom Termiziy rivoyati).
Ushbu hadisdagi “Uning ajali haqida tasalli bering” degani bemorga umri inshoalloh uzun bo‘lishi, hali ko‘p yashashi va bu darddan albatta forig‘ bo‘lib, tuzalib ketishi haqida ta’kidlab, ko‘nglini ko‘taring, degan ma’nolarni anglatadi.
Shuningdek, bemorga ko‘rgan zahmatlari gunohlari uchun kafforat bo‘lishini ham eslatish marg‘ub amal sanaladi. Imom Buxoriy rivoyat qilishlaricha, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bemor ziyorat qilsalar: “لابأس، طهور إن شاءالله” “Laa ba’s, tohur inshoalloh”, ya’ni “Zarari yo‘q (tuzalib ketasiz), inshoalloh, bu kasallik tufayli gunohlaringiz yuviladi”,– deb aytardilar.
Shu bilan birga, bemor do‘stingiz Alloh taolodan yaxshi gumonda bo‘lishiga, undan tuzalib ketishini so‘rab duo qilishi kerakligini ayting. Alloh taolo bandasiga bergan har qanday kasallik yoki musibat behikmat bo‘lmasligi, agar sabr qilsa, banda juda katta ajrlarga ega bo‘lishini aytib, uning imonini mustahkamlang. Bu borada quyidagi hadisi sharifni ham eslatib o‘tish foydadan xoliy emas:
عَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: يَوَدُّ أَهْلُ الْعَافِيَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِينَ يُعْطَى أَهْلُ الْبَلَاءِ الثَّوَابَ لَوْ أَنَّ جُلُودَهُمْ كَانَتْ قُرِضَتْ فِي الدُّنْيَا بِالْمَقَارِيضِ. رَوَى التِّرْمِذِيُّ هَذِهِ السَّبْعَةَ.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat kuni musibat ahliga savob berilgan paytda ofiyat ahli dunyoda terilari qaychi bilan qiyilgan bo‘lishini orzu qiladilar”, dedilar (Imom Termiziy rivoyatlari). Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Fatvo markazi.